Aşakdaky iki mysalda üpjünçilik zynjyrynyň kynçylyklaryny çözmek we çykdajylary azaltmak we netijeliligi ýokarlandyrmak üçin gümrük ammarlary nähili ulanylýar?
Birinji mysal:“A” kompaniýasy daşary söwda eksport biznesine giňelmegi meýilleşdirýän täze tehnologiýa hyzmat kompaniýasydyr, ýöne aşakdaky esasy meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolýar:
1. Eksport ýok (eksport amallaryna gatnaşmak hukugy): Öz adyndan eksport yglan edip ýa-da salgyt ýeňilliklerini ulanyp bilmeýär, bu bolsa işewürligiň ösüşini çäklendirýär.
2. Kiçi we durnuksyz işewürlik möçberi: Sargytlar dürli görnüşlerde we kiçi tapgyrlarda bolýar, bu bolsa içerki eksport toparyny döretmegi ykdysady taýdan amatly däl edýär.
3. Işçi güýjüniň ýetmezçiligi: Daşary söwda, gümrük deklarasiýalary, resminamalar we daşary ýurt walýutasyny gaýtadan işlemek üçin hünärmen işgärler ýetmezçilik edýär.
4. Ýokary çykdajylara gözegçilik basyşy: Eger däp bolan özbaşdak eksport modeli kabul edilse, satyn alyş çykdajylary ýokary we iş çykdajylaryny tölemek kyn bolýar.
“A” kompaniýasy ýeňil aktiwleriň daşary söwda modelini “Gömrük ammary + Işewürlik söwdasy” hökmünde kabul etdi, bu bolsa kompaniýanyň eksport işini çalt başlatmagyna we üpjünçilik zynjyryny optimizirlemäge we salgyt meýilnamalaşdyrmaga mümkinçilik berdi.
I. Bu modeliň üç esasy artykmaçlygy:
1.Kanuny we laýyk: Eksport hukugynyň (eksport amallaryna gatnaşmak hukugynyň) ýoklugyny aradan aýyrmak üçin kärhana söwdasyndan we Hytaýyň eksport salgydyny yzyna gaýtarmak syýasatyndan peýdalanýar.
2. Ykdysady we netijeli: Satyn alyş çykdajylaryny azaldýar (üpjün edijiler salgyt ýeňilliklerinden peýdalanýarlar) we işçi güýjüni we iş çykdajylaryny tygşytlaýar.
3. Gözegçilik edilýän töwekgelçilik: Hünärmen kompaniýalar çylşyrymly amallary dolandyrýarlar, karz we daşary ýurt walýutasyna töwekgelçilikleri paýlaýarlar.
Şeýle birleşdirilen modeliň esasy wezipesi çeýe üpjünçilik zynjyryny döretmek we müşderi hyzmatynyň mümkinçiliklerini ýokarlandyrmakdyr. Bu ýeňil aktiwli, arzan, çalt başlaýan, talaplara laýyk we ygtybarly daşary söwda ýolunyň çözgüdi bolup, esasanam täze başlanýan daşary söwda kärhanalary üçin amatlydyr.
Ikinji mysal: “B” kompaniýasy daşary ýurtlarda zawodlary bolan uly kärhanadyr. Ol dürli bölekleriň we şaýlaryň içerki satyn alynmagy bilen meşgullanýar, soňra olar ýygnamak üçin daşary ýurtlara iberilýär. Duş gelýän kynçylyklara gümrük deklarasiýa işgärleriniň iş ýüküniň ep-esli artmagy we şol bir wagtyň özünde maliýe eksport salgydynyň gaýtarylmagyny işläp düzmek üçin iş ýüküniň artmagy girýär.
“B” kompaniýasy kompaniýa üçin çykdajylary azaltmak, üpjünçilik zynjyryny optimizirlemek we salgyt meýilnamalaşdyrmagy gazanmak maksady bilen “Gümrük ammary” we “Telekeçilik söwdasy” strategiýalarynyň bilelikdäki strategiýasyny durmuşa geçirdi.
I. Bu modeliň üç esasy artykmaçlygy:
1. Gümrük deklarasiýasynyň iş ýüküniň ep-esli ýeňilleşdirilmegi:
● Birleşdirilen Beýannama: Üpjün edijiler toplumlaýyn Kepillendirilen Zona komponentlerini eltip berip bilerler (zona girýän ýerli harytlar eksport hökmünde kabul edilýär, ýöne gümrük deklarasiýasynyň amallary ýönekeýleşdirilýär). Soňra “B” kompaniýasy daşary ýurt zawodynyň önümçilik meýilnamasyna esaslanyp, eksport üçin bir gezeklik gümrük deklarasiýasyny ýerine ýetirip, deklarasiýalaryň ýygylygyny ep-esli azaldyp, birnäçe üpjün edijiden harytlary birleşdirip biler.
● Zonanyň içinde erkin akym: Giňişleýin gümrük zolagynda harytlary saklamak, dolanyşykda saklamak, tertiplemek we gaplamak üçin gümrük deklarasiýasyny talap etmeýär, bu bolsa gündelik iş deklarasiýa işlerini ep-esli azaldýar.
2. Eksport üçin çaltlaşdyrylan we irki salgyt ýeňillikleri:
● Giriş wagtyndaky gaýtarym: Ýerli üpjün edijileriň harytlary toplumlaýyn gümrük zolagyna girenden soň, olar eksport edilen hasaplanýar. “B” kompaniýasy harytlaryň fiziki taýdan ýurtdan çykmagyny garaşman, giriş deklarasiýasynyň resminamalary esasynda derhal GBS eksport salgydynyň gaýtarymlaryna ýüz tutup biler. Bu gaýtarym prosesini öňe sürýär, nagt pul akymyny gowulandyrýar we şol bir wagtyň özünde maliýe bölümine resminamalary garaşmak we yzarlamak bilen bagly iş ýüküni azaldýar.
● Resminamalaryň ýönekeýleşdirilmegi: Gaýtargy prosesi eksport iberişiniň soňky tapgyryndan bölünýär, bu bolsa resminamalary has aýdyň we dolandyrmagy aňsatlaşdyrýar.
3. Inwentar dolandyryşy we paýlaýyş optimizasiýasy:
● Sebitleýin Paýlaýyş Merkezini Döretmek: Daşary ýurt zawodynyň ýygnamak meýilnamasyna laýyklykda JIT (Düz wagtynda) paýlamagyny amala aşyrmak üçin toplumlaýyn kepillik zolagynda komponentleri saklamak merkezini döretmek, üpjünçilik zynjyrynyň jogapkarlygyny ýokarlandyrmak.
● Gyssagly sargyt çykdajylaryny azaltmak: Daşary ýurt zawodynyň gyssagly talaplary bar bolsa, harytlar zona ammaryndan çalt iberilip bilner, bu bolsa Hytaýdan gönüden-göni iberilýän harytlar bilen baglanyşykly çaltlaşdyrylan logistika çykdajylaryndan we wagt gijikmelerinden gaça durýar.
II. Kompaniýa getirilýän strategik gymmatlyk:
1. Çykdajylary optimizirlemek:
● Kepillendirilen Saklama: Harytlar zonada saklanýan mahalynda tariflerden we import bilen baglanyşykly salgytlardan boşadylýar, bu bolsa kapitalyň eýelenmegini azaldýar
● Logistika Konsolidasiýasy: Konteýnerleri paýlaşmak üçin köp sanly sargytlardan we köp sanly üpjün edijilerden alnan harytlaryň birleşdirilmegine mümkinçilik berýär we halkara logistika çykdajylaryny azaldýar.
2. Biznes Modeliniň Giňeldilmegi:
● Bejeriş we synag: Zonanyň içinde import edilen enjamlar üçin global abatlaýyş hyzmatlaryny geçirip biler ýa-da eksport edilen önümlerde satuwdan soňky synaglary geçirip, hyzmat gerimini giňeldip biler.
● Ýönekeý işleme: Eksportdan öň ýönekeý ýygnamak, etiketkalamak we ş.m. zerur bolsa, olar zonanyň içinde amala aşyrylyp bilner, kepillikli syýasatlardan peýdalanyp bolýar.
3. Töwekgelçilikleri we laýyklygy dolandyrmak:
● Gümrük töwekgelçilikleriniň izolýasiýa edilmegi: Harytlar zona girende eksport deklarasiýasyny doldurýar. Soňraky eksport amallary deňeşdirme boýunça garaşsyz bolup, umumy gaýtarymlaryň soňky eksport tapgyryndaky meseleleriň täsirine düşmek howpuny azaldýar.
● Güýçlendirilen laýyklyk: Ýörite gümrük gözegçiligi zolagy hökmünde, toplumlaýyn gümrük zolagy standartlaşdyrylan dolandyryş modeli boýunça işleýär we kärhanalara umumy söwda laýyklyk derejesini ýokarlandyrmaga kömek edýär.
“B” kompaniýasynyň “içerki satyn alyş, daşary ýurtlarda ýygnamak” ýaly biznes modelleri üçin halkara üpjünçilik zynjyrynda merkezi düwün hökmünde toplumlaýyn kepillik zolagyny ulanmak diňe häzirki iş ýüküniň basyşyny çözmek üçin zerur çäre däl. Bu global üpjünçilik zynjyrynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, maliýe we salgyt düzümlerini optimizirlemek we uzak möhletli biznes giňelmegini goldamak üçin strategik meýilnamadyr. Ol ilki böleklenen, ýokary ýygylykly, ýokary ýükli gümrük we yzyna gaýtaryş işlerini merkezi, netijeli we öňünden çaklap bolýan standartlaşdyrylan operasiýalara öwrüp, uly gymmatlyk hödürläp biler!
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 8-nji dekabry